Alp Buğdaycı

  Cumhuriyet’in İlk Yüzyılını Bitirirken Bir Muhakeme: İnşaatı Yarım Kalmış Bir Bina   Bugün Cumhuriyet’imizin 100. Yıl dönümü, açıkçası tam on yıl önce, ilkokulda 10 yaşındayken Cumhuriyet’in 90. Yıl kutlamaları sırasında “acaba 100. Yüzyılı nasıl kutlayacağız” diyerek düşünmeden edemiyordum. Muhtemelen o 10 yaşındaki çocuk, bir şekilde, zaman makinesiyle, 100. Yıl kutlamalarını görme imkanını elde etseydi, bu onun için çok büyük bir hayal kırıklığı olurdu. Türkiye Cumhuriyetinin, tüm krizlere ve kritik dönemeçlere rağmen, özellikle etrafındaki komşularının neredeyse hepsi son bir asırda en az bir kere iç savaş veya kurumsal bir yıkım deneyimlemişken siyasi bağımsızlığını koruyup sağ salim ikinci yüzyılına kapak atabilmesi şüphesiz ki es geçilmemesi gereken bir noktadır. Buna rağmen, şekli ve en azından de jure olarak Cumhuriyet’in muhafaza edilebilmiş olmasının yanında madalyonun öteki bir yüzü olsa gerek.   Bu makalede gündelik politik dalgalanmalar ve aktif iktidar el...

     Normal bir erken cumhuriyet tartışmasında genellikle birtakım kişilerin organik reaksiyonu Gazi Paşa’nın “anti-liberal” cümlelerini göstermesi ve bu bağlamda Atatürk’ün özgürlükçü ve özel teşebbüsü öncül tuttuğu gerçeklerini çürüttükleri sanısına düşmeleridir. Öncelikle, Atatürk’ü belli bir ideolojiye sıkıştırmanın, her şeyden öte onun pragmatist-analitik felsefesine bir ihanet olduğu kanaatindeyim, hiçbir zaman ciddi bir şekilde “Atatürk liberaldi” minvalinde bir tez öne sürmememiz bir yana, malum cenahın mütemadiyen rektifiye edip önümüze koyduğu bu argümanın sosyal bilimler metodolojisi açısından epey sorunlu olduğunu düşünüyorum. Tarih boyunca sözcüklerin katı ve değişmez bir etimolojik içeriğinin olmadığı, bilakis dönemin paradigması ve konjonktürüne göre aynı sözcüklerin, farklı dönemlerde, zıt anlamlara gelebileceği ve bunun sürekli tezahür ettiği bariz bir gerçektir. Böyle bir durumda izlenmesi gereken yol, o dönemde münakaşa edilen terimin esasen ontolojik v...

18 Eylül 2023 tarihinde daktilo1984’de yayımlanan “Kemalist Devletçilik Anlayışının Analizi başlıklı yazım: https://daktilo1984.com/yazilar/kemalist-devletcilik-anlayisinin-bir-analizi/ Kemalist Devletçilik Anlayışının Bir Analizi   Türkiye tarihindeki iktisat tartışmalarındaki belki de en çok hacmi işgal eden kavram; devletçiliktir. Bu kavramın, kimince kamucu ve devrimci bir anlayışın meydana getirdiği,  “her bir fabrika bir kaledir” söylemin kanlı canlı timsali; kiminceyse bürokratik hantallığın imgesi bağlamında yorumlanması, bahsi geçen nosyonun ne kadar çetrefilli olduğu hususunda bir ipucu sunar. Fakat oysa toplumsal tartışmalarda gerek bu kavramı müdafaa eden gerek de buna karşı çıkan çevreler bence çok temel noktaları kaçırmaktadır. Genelde, ulusalcı olarak adlandırılabilecek çevreler, bunun tam bağımsız, kamu ağırlıklı iktisadi bir düzen öngördüğü için olumlarken, piyasacı çevreler de aynı devletçilik tahayyülüne dayanarak eleştirel bir tahlil yapmaktadır. Peki, örne...